Als fervent wedstrijdvisser ben ik altijd op zoek naar materiaal dat precies past bij de manier waarop ik vis. En als je toevallig ook een 3D-printer (of twee) in huis hebt staan, dan is de stap snel gemaakt: waarom zou ik mijn dobbers niet gewoon zelf ontwerpen en printen? Inmiddels doe ik dat met veel plezier, en in deze blog neem ik je mee door mijn hele werkwijze — van het ontwerp in Fusion 360 tot de gelakte dobber die ik uitpeil in de peilkoker.
Belangrijk vooraf: ik verkoop deze dobbers niet. Ik deel dit puur omdat ik het leuk vind, en omdat ik hoop dat andere hengelaars en makers er iets aan hebben. Onderaan de blog vind je dan ook een link naar het Fusion-bestand, zodat je zelf aan de slag kunt.
Eén tekening, oneindig veel dobbers
De kern van mijn aanpak is dat ik niet voor elke dobber een nieuw model teken. In plaats daarvan heb ik in Fusion 360 één generieke tekening gemaakt die volledig door parameters wordt gestuurd. Wil ik een langere body, een dikkere buik of een gat voor een andere antenne? Dan pas ik gewoon een getal aan en de hele dobber rekent zichzelf opnieuw uit.
Het profiel van de body teken ik als een halve druppelvorm die ik vervolgens rondom een as laat draaien. Zo krijg je die mooie, symmetrische torpedo-vorm. Door de positie van de breedste punt en de hoogte van de buik te sturen, kun je heel eenvoudig van een slanke, gevoelige dobber naar een steviger, dragender model gaan.
Dit zijn de parameters waar het bij mij om draait:
- dobber_hoogte (22 mm) — de totale hoogte van de body.
- buikhoogte (11 mm) — op welke hoogte de body het breedst is. Hiermee bepaal je of de dobber zijn volume meer bovenin of onderin heeft.
- dobberdiameter (3 mm) — de maximale diameter van de body op zijn breedste punt.
- antennediameter (1.0 mm) — het gat voor de onderantenne/kiel. In mijn commentaar houd ik bij welke waarde bij welke antenne hoort: 1.1 mm voor een 0.8 mm antenne, 1.0 mm voor een 0.6 mm antenne.
- bovenantennediameter (1.2 mm + 0.3 mm) — het gat voor de bovenantenne. Die + 0.3 mm is bewust: het is speling, zodat de antenne er soepel in past zonder te klemmen. Het gat wordt daardoor 1.5 mm bij een antenne van 1.2 mm.
Dat kleine beetje tolerantie inbouwen klinkt als een detail, maar het scheelt in de praktijk enorm veel gepriegel. Je wilt niet met een gaatje zitten dat net te krap is nadat je 'm ook nog eens gelakt hebt.
Waarom ABS?
Ik print tegenwoordig zo goed als alles in ABS, en mijn dobbers dus ook. Daar heb ik een paar goede redenen voor. ABS wordt lekker strak en glad, is sterker dan PLA, en — misschien wel het belangrijkste voor iets dat de hele dag in de zon aan je hengel hangt — het kan goed tegen zonlicht zonder te verzwakken of te vervormen.
"Maar zinkt ABS niet?" Dat is precies waar het holle ontwerp om de hoek komt kijken. Omdat de body hol geprint wordt met een dunne wand, zit er meer dan genoeg lucht in om het drijfvermogen te leveren dat je nodig hebt. Het beste van twee werelden dus: de sterkte en afwerking van ABS, met het drijfvermogen van een holle body.
De printinstellingen
Ik print op mijn Bambu Lab P1S met een 0.2 mm nozzle en een laaghoogte van 0.1 mm. Die fijne nozzle en dunne lagen zijn nodig om zo'n klein, gedetailleerd object netjes uit de printer te krijgen.
Een paar keuzes die het verschil maken:
Twee wanden, hol vanbinnen. De body print ik met twee walls en verder hol. Dat geeft precies de juiste balans tussen sterkte en gewicht, en zorgt voor het drijfvermogen.
Support als los object. Dit is misschien wel mijn favoriete trucje. In plaats van de standaardsupport laat ik de printer twee "vinnen" tegen de body aan printen als los object. Doordat het een apart object is, print hij netjes tegen de dobber aan in plaats van er half in. Het resultaat: je haalt de support achteraf veel makkelijker weg, zonder dat je lelijke plekken op de body overhoudt. Die vinnen zorgen er tegelijk voor dat de dobber stabieler op het bed blijft staan tijdens het printen.
Rechtop printen. De dobbers staan rechtop op het printbed, wat samen met die support-vinnen voor een stabiele print zorgt.
Snelheden gesplitst. De outer wall print ik op 40 mm/s voor een strak oppervlak, de inner wall op 100 mm/s om tijd te winnen waar het toch niet zichtbaar is.
Per object printen, niet per laag. Ik print altijd meerdere bodies tegelijk, maar dan in de "per object"-modus in plaats van "per layer". Zo heeft de printer veel minder last van stringing tussen de dobbers, en krijg je per body een strakker resultaat. De koeling laat ik gewoon op de standaardinstelling staan.
Qua verbruik valt het reuze mee: een body van zo'n 0.4 gram is in ongeveer 30 minuten geprint en kost rond de 0.6 gram filament. Voor die paar cent aan materiaal heb je een dobber die je volledig naar je eigen hand hebt gezet.
Nabewerken en lakken
Als de print klaar is, begint het echte handwerk. Dit is ook het deel waar je dobber van "geprint plastic" verandert in iets dat er echt af is.
Eerst verwijder ik de support en controleer ik alle gaatjes even goed — je wilt niet dat er een dichtgeslibd gaatje tussen zit. Daarna lijm ik de onderantenne, de bovenantenne en het oogje erin.
Voor het lakken pak ik het zo aan: ik plak de bovenantenne af (zodat er geen lak op de fluo-tip komt) en dompel de dobber vervolgens in blanke lak. Die laat ik goed uitharden, en dat herhaal ik in totaal drie keer. Die opgebouwde laklagen geven de body die strakke, glanzende afwerking en beschermen het geheel meteen tegen water en zonlicht.
Uitpeilen: het moment van de waarheid
Een dobber is pas af als je precies weet hoeveel lood hij draagt. Daarvoor peil ik elke dobber uit in een peilkoker: ik zet 'm in het water en kijk hoeveel lood eronder moet om hem netjes op de antenne af te stellen. Zo weet je exact wat je aan een dobber hebt voordat hij ooit aan je lijn komt.
Doe het vooral zelf
Het mooiste van deze manier van werken is dat je volledige controle hebt. Een net iets slankere body voor helder water, een dragender model voor stroming, een ander antennegat voor een dikkere antenne — het is allemaal een kwestie van een paar getallen aanpassen en opnieuw printen.
Omdat ik deze dobbers niet verkoop, deel ik het Fusion-bestand graag met iedereen die er zelf mee aan de slag wil. Je kunt het hieronder downloaden. Pas de parameters aan naar jouw wensen, print, lak en peil ze uit, en je hebt dobbers die precies bij jouw manier van vissen passen.
Veel print- en visplezier!
Reactie plaatsen
Reacties